De beste hersentraining-app voor ouderen is de app die iemand kan lezen, kan bedienen en over een maand nog leuk vindt. Voor rustige oefeningen met grote letters is SilverMind, onze eigen app, voor ouderen ontworpen; Lumosity heeft de grootste variatie, BrainHQ de langste onderzoeksgeschiedenis, Elevate richt zich op taal en rekenen en NeuroNation is een bekende naam uit Duitsland. Hieronder leest u waar u op let, hoe de bekendste apps zich verhouden en wat het onderzoek eerlijk zegt.
Hersentraining-apps zijn er in overvloed, en veel beloven meer dan ze waarmaken. Kiest u er een voor uzelf of voor uw vader of moeder, dan zijn de vragen die ertoe doen eenvoudig: kunnen ze het lezen? Kunnen ze erop tikken? Vinden ze het over een maand nog leuk?
Functies en prijzen veranderen vaak. Controleer altijd de actuele pagina in de App Store voordat u een abonnement afsluit.
Het korte antwoord
- Rustige oefeningen met grote letters, elke dag een paar minuten, op iPhone, iPad of in de browser: SilverMind, onze eigen app. 28 oefeningen, geen reclame, 8 oefeningen zonder abonnement.
- De grootste variatie aan spellen: Lumosity.
- Oefeningen met een lange onderzoeksgeschiedenis: BrainHQ.
- Taal, lezen en hoofdrekenen: Elevate.
- Een moderne, speelse uitstraling: Peak.
- Een persoonlijk trainingsplan, bekend uit Duitsland: NeuroNation.
Wat het onderzoek zegt (in het kort)
Het eerlijke antwoord: mensen die met een app oefenen, worden beter in die oefeningen. Of ze daardoor ook beter onthouden waar de sleutels liggen of langer zelfstandig blijven, is maar beperkt aangetoond. Grote overzichtsstudies vinden kleine effecten die vooral dicht bij de geoefende taak blijven. Geen enkele app voorkomt of behandelt dementie, en een app die dat wel beweert, verdient wantrouwen.
Dat betekent niet dat apps zinloos zijn. Een paar minuten per dag geconcentreerd bezig zijn, een vaste gewoonte, een kleine uitdaging en het plezier van een nieuw record zijn op zichzelf de moeite waard. Kies een app om die redenen, niet om een belofte.
Waar u op let bij een app voor ouderen
Goed te zien
- Grote letters, het liefst instelbaar, en een lettertype dat ook bij slechter zicht leesbaar is.
- Veel contrast: donkere letters op een lichte achtergrond of andersom, geen grijs op grijs.
- Grote knoppen met ruimte ertussen, zodat een mistik geen ramp is.
Goed te bedienen
- Eén opdracht per scherm. Geen menu's in menu's.
- Geen aftellende klok, of een klok die u uit kunt zetten.
- Geen reclame, en zeker geen advertenties over het hele scherm met een piepklein kruisje.
- Een duidelijke prijs: wat is gratis, wat kost het abonnement, hoe zegt u op.
Prettig om naar terug te komen
- Korte rondes van twee tot vijf minuten.
- Oefeningen die zich aanpassen: moeilijker als het goed gaat, makkelijker als het niet lukt.
- Bemoedigende feedback. Een oudere speler heeft geen rood kruis nodig.
- Oefeningen die ergens op lijken: een boodschappenlijstje, een rekening, een zegswijze.
De bekendste hersentraining-apps voor ouderen
1. SilverMind
SilverMind is onze eigen app, en de enige in deze lijst die specifiek voor ouderen is gemaakt. Lees onze vergelijking met die wetenschap. De app heeft 28 rustige oefeningen voor geheugen, aandacht, woorden, snelheid en redeneren, met grote letters in Atkinson Hyperlegible (een lettertype voor slechtziende lezers), grote knoppen, één taak per scherm, geen reclame en geen klok. Elke dag staan drie oefeningen klaar, samen ongeveer zes minuten, en de moeilijkheid past zich aan.
Acht oefeningen zijn gratis zonder tijdslimiet en zonder account. Premium opent de rest en kost in de Verenigde Staten $6,99 per maand of $59,99 per jaar; in Nederland en België geldt een lokale prijs in euro's. Het jaarabonnement begint met een gratis proefperiode van 7 dagen die u in uw Apple ID-instellingen op elk moment opzegt. De app is in het Nederlands en in 13 andere talen. Er is geen Android-app, maar dezelfde app werkt in de browser op silvermind.app/play, ook op Android, Windows en Mac. Alle oefeningen staan beschreven op de pagina oefeningen.
2. Lumosity
Een van de langstlopende hersentraining-apps, met een groot aanbod korte spellen en een dagelijkse training die op de speler wordt afgestemd. Er is een beperkte gratis versie en een abonnement. Ouderen die handig zijn met de telefoon waarderen de afwisseling, al zijn sommige spellen snel en is de vormgeving niet speciaal voor oudere gebruikers gemaakt. Beschikbaar voor iPhone, iPad en Android.
3. Peak
Peak heeft een verzorgde, speelse vormgeving en een brede mix van spellen voor geheugen, taal, aandacht en probleemoplossen. Er is een gratis versie met een betaalde uitbreiding. Sommige spellen hebben kleine elementen en snelle timing, wat voor beginners lastig kan zijn. Voor iPhone, iPad en Android.
4. Elevate
Elevate richt zich op praktische vaardigheden: woordenschat, begrijpend lezen, schrijven en hoofdrekenen. Het past bij mensen die van taal en cijfers houden. De app is Engelstalig, wat voor veel Nederlandse ouderen een drempel is. Net als de meeste algemene apps is hij voor een breed publiek gebouwd, niet speciaal voor ouderen.
5. NeuroNation
NeuroNation komt uit Berlijn en is in Duitsland een van de bekendste namen; de app staat ook in de Nederlandse App Store. De app biedt oefeningen voor geheugen, concentratie en logica met een persoonlijk trainingsplan, en is er voor iPhone, iPad en Android. Er is een gratis deel en een abonnement. De oefeningen zijn verzorgd, maar ook hier is de vormgeving gericht op volwassenen van alle leeftijden.
6. BrainHQ
BrainHQ, van Posit Science, omschrijft zijn oefeningen als gebaseerd op gepubliceerd onderzoek; de snelheidsoefeningen lijken op de training die in de Amerikaanse ACTIVE-studie is onderzocht. Een deel van de oefeningen is gratis, voor alles is een abonnement nodig. De app werkt in de browser en op iOS en Android, is Engelstalig en oogt eerder functioneel dan speels.
Ter zijde: Wordfeud en puzzel-apps
Niet elke app die de geest bezighoudt, noemt zich hersentraining. Wordfeud, het Scrabble-achtige spel tegen vrienden, is onder Nederlandse ouderen enorm populair en heeft het grote voordeel van contact: een zet vandaag, een zet morgen. Woordzoeker- en sudoku-apps doen hetzelfde als het puzzelboekje, met grotere letters. Let bij gratis puzzel-apps op de hoeveelheid reclame; hoe u die vooraf herkent, leest u in iPhone-spelletjes voor ouderen.
Vergelijking in één oogopslag
| App | Bekend om | Gratis deel | Voor ouderen ontworpen | Android |
|---|---|---|---|---|
| SilverMind | Rustige oefeningen, grote letters, Nederlandstalig | 8 van 28 oefeningen | Ja | In de browser |
| Lumosity | Variatie | Beperkt | Nee | Ja |
| Peak | Modern, persoonlijk | Beperkt | Nee | Ja |
| Elevate | Taal en rekenen (Engels) | Beperkt | Nee | Ja |
| NeuroNation | Persoonlijk trainingsplan | Beperkt | Nee | Ja |
| BrainHQ | Onderzoeksgeschiedenis (Engels) | Een deel van de oefeningen | Deels | Ja |
Elevate en BrainHQ zijn Engelstalig; welke talen de andere apps ondersteunen, ziet u op hun App Store-pagina. Controleer daar ook de actuele prijzen en functies; die veranderen regelmatig. Uitgebreidere vergelijkingen staan (in het Engels) in onze gidsen over alternatieven voor Lumosity en alternatieven voor BrainHQ.
Zo kiest u de juiste app
Begin bij de persoon, niet bij de app
Houdt uw moeder van woorden? Dan zijn woordspelletjes en zegswijzen een betere start dan reactiespellen. Ziet uw vader slechter? Dan is lettergrootte belangrijker dan het aantal spellen. Vindt iemand een telefoon al spannend? Dan wint de app met de minste knoppen.
Probeer er twee of drie
Installeer twee of drie apps, speel ze een week en houd de app die vanzelf wordt geopend. De andere verwijdert u. Een abonnement sluit u pas daarna af.
Stel eerst het apparaat in
Grotere letters, vette tekst, meldingen uit en in-app aankopen uit maken elke app beter. Een stapsgewijze uitleg staat in een iPad of iPhone instellen voor uw ouders.
Tips voor succes
Voor wie zelf speelt
- Kies een vast moment, bijvoorbeeld na het ontbijt. Vijf minuten is genoeg.
- Begin op het makkelijkste niveau. Succes in de eerste week bepaalt of u doorgaat.
- Zet de meldingen van de app uit als ze storen. Een goede app werkt ook zonder.
- Stop als het geen plezier meer geeft. Een andere app, of gewoon de krantenpuzzel, is net zo goed.
Voor familie en mantelzorgers
- Speel de eerste ronde samen, maar laat uw ouder zelf tikken.
- Zet de app vooraan op de beginpagina, zonder mapje.
- Vraag na een week hoe het gaat, en pas de lettergrootte of het niveau aan.
- Regel het abonnement via Delen met gezin, zodat er geen bankgegevens op het apparaat van uw ouder hoeven.
Kort samengevat
Er is geen beste hersentraining-app voor iedereen. SilverMind is gemaakt voor ouderen die rust en grote letters willen, Lumosity en Peak voor wie variatie zoekt, Elevate voor taal- en rekenliefhebbers die Engels lezen, NeuroNation voor wie een persoonlijk trainingsplan wil en BrainHQ voor wie onderzoek het belangrijkst vindt. Welke u ook kiest: let op leesbaarheid, rust en een eerlijke prijs, probeer er een paar, en houd de app die over een maand nog leuk is.
