Darmowe gry umysłowe dla seniorów bez reklam istnieją, ale „darmowe” w sklepie z aplikacjami rzadko znaczy to, co w słowniku. Najpewniejsze są bezpłatne części aplikacji, które zarabiają na subskrypcji, a nie na reklamach, gry w przeglądarce bez pobierania oraz gry bez ekranu: z biblioteki, gazety i talii kart.
Reklamy w grach to dla starszej osoby nie tylko irytacja. Pełnoekranowa reklama z maleńkim „X”, nagły dźwięk, przycisk „Zainstaluj” wyglądający jak część gry, a czasem fałszywe ostrzeżenie o wirusie. Dla kogoś, kto dopiero oswaja tablet, to powód, żeby go odłożyć. Dlatego warto wiedzieć, jak „bezpłatne” działa naprawdę.
Jak zwykle działa „bezpłatne”
W App Store jest kilka modeli i warto je rozróżniać:
- Bezpłatne z reklamami. Gra nic nie kosztuje, bo płaci się oglądaniem reklam. Często z opcją „usuń reklamy” za kilkanaście złotych.
- Bezpłatne z zakupami. Pierwsze poziomy za darmo, potem „monety”, „życia” albo „podpowiedzi” za pieniądze. Trudno przewidzieć koszt.
- Bezpłatna część plus subskrypcja. Część gier bezpłatna na stałe, reszta w abonamencie. Reklam zwykle nie ma, bo aplikacja zarabia inaczej.
- Płatne z góry. Jedna cena, bez reklam i bez niespodzianek. Rzadkie wśród gier, ale najprostsze.
Dla seniora najspokojniejszy jest trzeci i czwarty model: wiadomo, co jest bezpłatne, i nic nie wyskakuje na ekran.
Jak rozpoznać reklamy przed pobraniem
- Sekcja „Zakupy w aplikacji”. Jeśli jest tam pozycja „Usuń reklamy”, reklamy są.
- Sekcja o prywatności. Aplikacje z reklamami wymieniają „dane używane do śledzenia”.
- Opinie. Wystarczy wyszukać w nich słowo „reklamy” i przeczytać najnowsze.
- Opis. Twórcy, którzy nie pokazują reklam, zwykle piszą to wprost.
- Zrzuty ekranu. Zatłoczony ekran z paskami i przyciskami rzadko oznacza spokojną grę.
Więcej o doborze aplikacji na tablet w artykule Gry na iPad dla seniorów.
Bezpłatne części aplikacji bez reklam
SilverMind
Nasza aplikacja SilverMind na iPhone i iPad nie pokazuje reklam w ogóle, ani w części bezpłatnej, ani w Premium. Osiem z 28 ćwiczeń jest bezpłatnych na stałe, bez limitu czasu i bez konta: między innymi Znajdź parę, Lista zakupów, Wykreślanka, Mini sudoku i Dokończ powiedzenie. Litery są duże, przyciski duże, a zegar nie odlicza. Premium otwiera pozostałe ćwiczenia, z siedmiodniowym bezpłatnym okresem próbnym w planie rocznym, który można anulować w ustawieniach Apple ID. Aplikacja jest po polsku. Lista wszystkich ćwiczeń z oznaczeniem, które są bezpłatne, jest na stronie ćwiczenia.
Lumosity
Lumosity to jedna z najbardziej znanych aplikacji do treningu umysłu, z dużą biblioteką gier. Bezpłatna wersja daje ograniczony dzienny zestaw gier, pełny dostęp wymaga subskrypcji. Interfejs jest głównie po angielsku, a część gier działa na czas.
Peak i Elevate
Peak oferuje krótkie, kolorowe gry z dziennym treningiem; Elevate skupia się na umiejętnościach językowych i liczbowych, przede wszystkim w języku angielskim. Obie mają bezpłatną wersję z ograniczoną liczbą gier dziennie i subskrypcję na resztę. Tempo wielu gier jest szybkie, co nie każdemu odpowiada.
NeuroNation
NeuroNation to niemiecka aplikacja z ćwiczeniami pamięci i koncentracji, dostępna w kilku językach. Część ćwiczeń jest bezpłatna, pełny program w subskrypcji.
BrainHQ
BrainHQ to ćwiczenia firmy Posit Science z długą historią badań, dostępne w przeglądarce i w aplikacji, głównie po angielsku. Niewielka część ćwiczeń jest bezpłatna, reszta wymaga subskrypcji.
We wszystkich tych aplikacjach warto po pobraniu sprawdzić ustawienia: wyłączyć powiadomienia i, gdzie to możliwe, zegar.
Bezpłatne gry w przeglądarce
Gry w przeglądarce nie wymagają pobierania ani konta, co jest wygodne na komputerze i na tablecie z Androidem. Trzeba jednak uważać: wiele stron z „darmowymi grami” utrzymuje się z reklam, które otaczają planszę ze wszystkich stron.
SilverMind działa też w przeglądarce pod adresem silvermind.app/play: te same ćwiczenia, te same osiem bezpłatnych, bez reklam, bez instalacji i bez konta. Postępy zapisują się w tej przeglądarce. To najprostszy sposób dla osób, które nie mają iPada ani iPhone'a.
Gry bez ekranu, zupełnie bezpłatne
Najstarsze gry umysłowe nie potrzebują żadnej aplikacji.
Z biblioteki
Biblioteki publiczne wypożyczają zbiory krzyżówek, łamigłówek i sudoku, a wiele z nich prowadzi kluby seniora z grami planszowymi. Wypożyczenie jest bezpłatne, a przy okazji jest z kim porozmawiać.
Gry słowne
Państwa-miasta, dokończ przysłowie, łańcuszek skojarzeń, kalambury. Wystarczą dwie osoby albo telefon do wnuków. Dwadzieścia pomysłów jest w artykule Gry słowne dla seniorów.
Gry liczbowe
Sudoku z gazety, liczenie w pamięci przy zakupach, dodawanie punktów w kartach. Kto lubi liczby, może też codziennie rozwiązać jedną kolumnę zadań z zeszytu dla wnuków; bywa to zaskakująco wciągające.
Karty i stół
Pasjans, tysiąc, remik, makao, szachy, warcaby. Talia kart kosztuje kilka złotych i wystarcza na lata. Zasady najpopularniejszych gier w artykule Gry karciane dla seniorów.
Łamigłówki i zagadki
Zagadki „co to jest?”, rebusy, zapałki do przekładania. Zestaw pytań do czytania na głos, od geografii po przysłowia, jest w quizie dla seniorów z odpowiedziami.
Uniwersytety trzeciego wieku i kluby seniora
Osobną, często pomijaną kategorią „darmowych gier umysłowych” są zajęcia na miejscu. Uniwersytety trzeciego wieku działają w większości polskich miast i wiele z nich prowadzi zajęcia z treningu pamięci, brydża, szachów czy gier planszowych za symboliczną opłatą roczną albo bezpłatnie. Domy kultury i kluby seniora organizują popołudnia z grami, a gminne biblioteki coraz częściej mają półkę z grami planszowymi do wypożyczenia. W porównaniu z aplikacją taka forma ma jedną przewagę, której nie da się zaprogramować: ludzi przy stole. Dla osób mieszkających samotnie to często najważniejsza część.
Co dla kogo
| Sytuacja | Dobry wybór |
|---|---|
| Ma iPhone lub iPad, chce spokoju | Bezpłatna część aplikacji bez reklam, z dużymi literami |
| Ma tablet z Androidem lub komputer | Gra w przeglądarce bez pobierania |
| Nie lubi ekranów | Biblioteka, gazeta z krzyżówką, talia kart |
| Lubi rywalizację i szybkie gry | Lumosity lub Peak w wersji bezpłatnej |
| Mieszka samotnie | Gry przez telefon z rodziną, klub w bibliotece |
Jak sprawić, żeby „bezpłatne” pozostało bezpłatne
- W Czasie przed ekranem włączyć wymaganie hasła przy zakupach w aplikacjach.
- Nie podawać danych karty w grze „na próbę”.
- Sprawdzać subskrypcje raz na kwartał: Ustawienia, Apple ID, Subskrypcje.
- Przy bezpłatnym okresie próbnym zapisać w kalendarzu dzień, w którym się kończy, jeśli nie planuje się przedłużać.
- Usuwać gry, które po aktualizacji zaczęły pokazywać reklamy. Zawsze znajdzie się spokojniejsza.
Co gry umysłowe mogą, a czego nie
Gry umysłowe to przyjemny sposób, żeby utrzymać umysł w aktywności, mieć codzienny rytuał i powód do rozmowy. Badania nad treningiem umysłu dają mieszane wyniki: ludzie robią postępy w tym, co ćwiczą, a przełożenie na codzienne życie jest słabo udokumentowane. Żadna gra nie zapobiega demencji ani jej nie leczy. Jeśli zmiany pamięci budzą niepokój, warto porozmawiać z lekarzem rodzinnym. Grać natomiast warto zawsze, bo to po prostu miłe.
