Een woordzoeker met grote letters is voor veel ouderen de prettigste puzzel die er is: geen regels om te leren, geen klok, en elk gevonden woord geeft een klein moment van voldoening. Hieronder vindt u gratis woordzoekers om te printen, de kenmerken van een goed leesbare puzzel, tips om er zelf een te maken en leuke varianten voor alleen of samen.
De woordzoeker uit het puzzelboekje van de Denksport-reeks of uit de weekendkrant kent iedereen. Maar de letters in zulke boekjes zijn vaak klein, het raster is vol en het papier dun. Voor wie slechter ziet of een trillende hand heeft, is een puzzel in grote letters op stevig papier een heel ander spel.
Gratis woordzoekers met grote letters om te printen
Op onze werkbladenpagina staan gratis PDF's in grote letters: woordzoekers, cijferpuzzels, onthoudlijstjes en meer, met de antwoorden op de laatste pagina. Downloaden kan zonder e-mailadres. De werkbladen zijn voorlopig in het Engels; de woordzoekers en cijferpuzzels werken in elke taal, en wie een paar Engelse woorden kent, vindt ze juist een leuke extra uitdaging. Nederlandse bladen komen later.
Tips voor het printen:
- Print op 100% (werkelijke grootte), anders worden de letters toch weer kleiner.
- Gebruik wat dikker papier (100 of 120 gram); dat scheurt niet bij het doorstrepen.
- Print de antwoordpagina apart of vouw hem naar achteren.
- Geen printer? De bibliotheek of een copyshop print een PDF voor een paar dubbeltjes per pagina.
Wat een woordzoeker goed leesbaar maakt
Niet elke "grote letter" is echt groot. Let bij het kiezen of maken van een woordzoeker op het volgende:
| Kenmerk | Goed | Minder goed |
|---|---|---|
| Lettergrootte | 18 tot 24 punt of groter | 10 tot 12 punt (puzzelboekje) |
| Lettertype | Schreefloos: Arial, Verdana, Atkinson Hyperlegible | Sierletters, smalle letters |
| Raster | 10x10 tot 12x12 vakjes | 20x20 en groter |
| Letterafstand | Ruim, met lijntjes tussen de vakjes | Letters dicht op elkaar |
| Contrast | Zwarte letters op wit of lichtgeel papier | Grijze letters, gekleurde achtergrond |
| Woordenlijst | Grote letters, naast of onder het raster | Kleine letters in een hoek |
| Richting | Horizontaal en verticaal, eventueel diagonaal | Ook achterstevoren |
Een woordzoeker met twaalf tot vijftien woorden in een raster van 12 bij 12 is voor de meeste ouderen precies goed: genoeg om een kwartier mee bezig te zijn, niet zoveel dat het ontmoedigt.
Tips om woordzoekers prettiger te maken
- Gebruik een dikke stift of een zacht potlood. Een dun balpenstreepje is moeilijk te zien.
- Streep gevonden woorden ook af in de lijst. Dat voorkomt dubbel zoeken.
- Zoek per letter. Zoek de eerste letter van het woord in het raster en kijk dan in alle richtingen. Dit is de methode van ervaren puzzelaars.
- Goed licht. Een leeslamp van opzij maakt meer verschil dan een nog grotere letter.
- Stop als het genoeg is. Een woordzoeker hoeft niet af. Morgen is er weer een dag.
Zelf een woordzoeker maken
Een zelfgemaakte woordzoeker is een mooi cadeau, zeker met woorden die bij iemand horen: namen van kinderen en kleinkinderen, het geboortedorp, de oude straat, lievelingsgerechten.
- Kies 10 tot 15 woorden van vier tot acht letters. Vermijd woorden met accenten of een ij als die moeilijk te lezen zijn.
- Teken een raster van 12 bij 12 vakjes, of gebruik een leeg werkblad met ruitjes.
- Zet de woorden erin, horizontaal en verticaal. Diagonaal alleen als de puzzelaar dat leuk vindt.
- Vul de lege vakjes met willekeurige letters. Gebruik vooral veelvoorkomende letters (e, n, a, t, r) en niet te veel q, x en y.
- Zet de woordenlijst eronder in dezelfde grote letters.
- Maak een kopie met de oplossing voordat u de puzzel weggeeft.
Op de computer kunt u dit in een tekstverwerker doen met een tabel, lettergrootte 24 en Arial. Dat kost een kwartier en levert een puzzel op die nergens te koop is.
Leuke varianten
- Thema-woordzoeker. Alle woorden over één onderwerp: de moestuin, Sinterklaas, de Elfstedentocht, liedjes van vroeger. Het thema zet meteen een gesprek in gang.
- Woordzoeker zonder lijst. Vertel alleen het thema en hoeveel woorden er verstopt zitten. Dat is een stuk lastiger.
- Samen zoeken. Twee mensen, één puzzel, om de beurt een woord. Wie een woord vindt, vertelt er iets over.
- Zoek de overgebleven letters. De letters die na het doorstrepen overblijven, vormen van links naar rechts een zin of een spreekwoord.
- Woordzoeker als quiz. Geef geen woorden, maar omschrijvingen: "de hoofdstad van Friesland" (Leeuwarden). Meer ideeën voor dit soort spelletjes staan in woordspelletjes voor ouderen.
Woordzoekers op telefoon of tablet
Op een iPad of iPhone heeft een woordzoeker een paar voordelen boven papier: de letters zijn zo groot als u wilt, u veegt met de vinger over het woord en het licht op, een fout is met één tik ongedaan gemaakt, en er is elke dag een nieuwe puzzel zonder printer. Let bij het kiezen van een app op dezelfde punten als bij papier (grote letters, rustig raster) en daarnaast op twee dingen: geen reclame en geen klok die aftelt. Hoe u apps vol reclame vooraf herkent, leest u in iPad-spelletjes voor ouderen.
In onze app SilverMind is Woordzoeker een van de acht gratis oefeningen, zonder tijdslimiet en zonder reclame, met grote letters in een lettertype dat voor slechtziende lezers is ontworpen. Het raster groeit mee met uw niveau: klein om te beginnen, groter als het goed gaat. Op een Android-tablet of een computer speelt u dezelfde woordzoeker in de browser op silvermind.app/play.
Zijn woordzoekers goed voor de hersenen?
Een woordzoeker vraagt aandacht, het herkennen van letterpatronen en een beetje doorzettingsvermogen. Dat is een prettige manier om de geest bezig te houden. Of puzzelen ook het geheugen beschermt, is niet aangetoond: het onderzoek laat vooral zien dat mensen beter worden in de puzzels die ze maken. Een woordzoeker is dus geen medicijn, wel een rustig kwartiertje met een potlood, en dat is al veel waard.
Kort samengevat
Kies of maak woordzoekers met letters van minstens 18 punt, een schreefloos lettertype, een raster van hooguit 12 bij 12 en een woordenlijst in dezelfde grote letters. Print op 100% op wat dikker papier, gebruik een dikke stift en stop als het genoeg is. Gratis PDF's staan op onze werkbladenpagina, en wie liever op het scherm puzzelt, speelt dezelfde puzzel gratis in SilverMind.
